W skrócie: MOTS-c i SS-31 nazywa się „peptydami mitochondrialnymi”, ale to dwie zupełnie różne cząsteczki. MOTS-c to naturalny peptyd z 16 aminokwasów, zakodowany w DNA mitochondriów i badany jako sygnał wysyłany z mitochondrium do jądra komórkowego. SS-31 (elamipretyd) to syntetyczny tetrapeptyd, który wiąże się z kardiolipiną w wewnętrznej błonie mitochondrialnej i jest badany jako czynnik strukturalny.
Kto wpisuje w wyszukiwarkę „mots c ss 31”, zwykle chce wiedzieć, czy to dwie wersje tego samego. Nie są. Wspólna etykieta ukrywa, jak bardzo różnią się te cząsteczki. Jedna powstaje w samym mitochondrium na podstawie jego własnego genomu. Druga została zaprojektowana w programie chemii medycznej. Poniżej porównujemy je pod kątem pochodzenia, budowy, literatury przedklinicznej i pracy w laboratorium.
Nazwa MOTS-c to skrót od angielskiego „mitochondrial open reading frame of the 12S rRNA type-c”. To peptyd z 16 aminokwasów, zakodowany w krótkiej otwartej ramce odczytu w rejonie genu 12S rRNA mitochondrialnego DNA. Należy do niewielkiej rodziny peptydów pochodzenia mitochondrialnego (MDP), do której zalicza się też humaninę.
Pierwszy raz opisano go w 2015 roku. Prace te pokazały, że mitochondria to nie tylko „elektrownie” komórki, ale też źródło cząsteczek sygnałowych. Najważniejsza cecha MOTS-c w literaturze: to sygnał zakodowany w genomie i wytwarzany przez organizm. Publikacje opisują, że w warunkach stresu metabolicznego peptyd może przemieszczać się do jądra komórkowego i łączyć z czynnikami transkrypcyjnymi reagującymi na stres. Dlatego nazywa się go sygnałem wstecznym, płynącym od mitochondrium do jądra.
SS-31, znany też jako elamipretyd (wcześniej pod kodem MTP-131), to syntetyczny tetrapeptyd o sekwencji D-Arg-dimetyloTyr-Lys-Phe-NH2. Należy do serii peptydów aromatyczno-kationowych Szeto-Schillera (stąd skrót SS). W przeciwieństwie do MOTS-c nie jest zakodowany w żadnym genomie. To cząsteczka zaprojektowana, a naprzemienny układ reszt kationowych i aromatycznych pozwala jej gromadzić się w wewnętrznej błonie mitochondrialnej niezależnie od potencjału błonowego.
Tam, gdzie MOTS-c badany jest jako sygnał, SS-31 badany jest jako cząsteczka oddziałująca z błoną. Publikacje opisują jego silne wiązanie z kardiolipiną, fosfolipidem występującym niemal wyłącznie w wewnętrznej błonie mitochondrialnej i potrzebnym do prawidłowej budowy grzebieni mitochondrialnych.
| Cecha | MOTS-c | SS-31 (elamipretyd) |
|---|---|---|
| Klasa | peptyd pochodzenia mitochondrialnego, zakodowany w genomie | syntetyczny tetrapeptyd aromatyczno-kationowy |
| Długość | 16 aminokwasów | 4 aminokwasy, amidowany koniec C |
| Pochodzenie | otwarta ramka odczytu w genie 12S rRNA | cząsteczka zaprojektowana, bez odpowiednika w genomie |
| Mechanizm opisywany w literaturze | szlak folianów i synteza puryn, aktywacja AMPK | silne wiązanie z kardiolipiną |
| Rola w badaniach | sygnał do jądra komórkowego | struktura błony mitochondrialnej |
| Forma laboratoryjna | liofilizat | liofilizat |
Najprościej zapamiętać to tak: oba peptydy bada się na różnych poziomach tego samego organellum. MOTS-c to informacja, czyli peptyd, który opuszcza mitochondrium i zmienia to, co robi jądro. SS-31 to struktura, czyli peptyd, który zostaje w wewnętrznej błonie i zmienia lokalne otoczenie lipidów i białek. Badanie, które traktuje je zamiennie jako „peptydy mitochondrialne”, prawdopodobnie mierzy dwie niezwiązane ze sobą rzeczy.
Jest też duża różnica w wielkości. Peptyd z 16 aminokwasów i peptyd z 4 aminokwasów inaczej zachowują się w roztworze, inaczej w spektrometrii mas i inaczej przy obsłudze. Krótka sekwencja SS-31 zawiera niestandardowe reszty: D-argininę i dimetylowaną tyrozynę. Trzeba to uwzględnić przy planowaniu potwierdzenia analitycznego. Jak czytać wyniki takiej analizy, opisujemy w tekście certyfikat analizy (COA) peptydu.
SLU-PP-332 to nie peptyd, tylko syntetyczny związek badany jako agonista receptorów estrogenopodobnych (ERR). Pojawia się w tych samych zestawieniach, bo w literaturze opisuje się go jako kandydata na tzw. mimetyk wysiłku fizycznego, czyli związek analizowany pod kątem wpływu na szlaki metaboliczne kojarzone z wysiłkiem. Badania dotyczą m.in. programów genów związanych z metabolizmem energetycznym i mitochondriami. Literatura jest nowa i przedkliniczna.
W ofercie są MOTS-c 10 mg i SS-31 50 mg w postaci liofilizatu w szklanych fiolkach oraz SLU-PP-332 w kapsułkach (60 kapsułek po 250 mcg). Czystość min. 99% potwierdza niezależne laboratorium metodą HPLC i spektrometrii mas, a do każdej partii dostępny jest certyfikat analizy. Wysyłamy z terenu UE, dyskretnie i z numerem śledzenia. Pokrewny temat to NAD+ i 5-amino-1MQ.
Nie. MOTS-c to naturalny peptyd z 16 aminokwasów, zakodowany w DNA mitochondriów. SS-31 to syntetyczny peptyd z czterech reszt, zawierający niestandardowe aminokwasy. Łączy je dziedzina badań, a nie klasa chemiczna.
Żaden nie jest dopuszczonym lekiem w UE. Elamipretyd (SS-31) był badany w zarejestrowanych badaniach klinicznych, ale status badanego związku to nie dopuszczenie. MOTS-c pozostaje przedmiotem badań przedklinicznych.
SS-31 i elamipretyd mają dłuższą historię publikacji, sięgającą prac nad peptydami aromatyczno-kationowymi z pierwszej dekady XXI wieku. MOTS-c opisano w 2015 roku, ale ta dziedzina szybko się rozwija.
Ogólne zasady są te same: chłód, sucho, ciemno, porcjowanie po rozpuszczeniu. Rozpuszczalność różni się jednak między peptydem z 16 i z 4 aminokwasów, więc rozpuszczalnik dobiera się osobno dla każdego materiału.
Syntetycznym agonistą receptorów ERR, badanym jako kandydat na mimetyk wysiłku fizycznego. To nie peptyd, ale pojawia się w tych samych badaniach nad metabolizmem i mitochondriami.
Wyłącznie do celów badawczych. Nie do spożycia przez ludzi ani zwierzęta.
Certyfikat analizy (COA) to raport z badań jednej partii peptydu: czystość z HPLC, tożsamość ze spektrometrii mas i numer partii, który musi zgadzać się z fiolką. Wyjaśniamy, jak czytać każde pole i czego ten dokument nie mówi.
Czytaj artykuł
GHK-Cu do badań kupuje się jako liofilizowany odczynnik z certyfikatem analizy partii, a nie jako kosmetyk z peptydem miedziowym. Wyjaśniamy, czym jest ten tripeptyd, na co patrzeć przy wyborze sklepu i jak obchodzić się z nim w laboratorium.
Czytaj artykuł
Błękit metylenowy to syntetyczny barwnik o aktywności redoks, od ponad stu lat używany w laboratoriach jako barwnik histologiczny, wskaźnik redoks i narzędzie w badaniach mitochondriów. Wyjaśniamy, skąd jego kolor, gdzie się go bada i czemu służy forma kapsułek.
Czytaj artykuł