W skrócie: Peptydy regeneracyjne to nieformalna nazwa grupy krótkich peptydów i fragmentów peptydowych, które często pojawiają się w przedklinicznych badaniach nad gojeniem i regeneracją tkanek. Należą do nich m.in. BPC-157, TB-500, GHK-Cu, KPV i ARA-290, a także B7-33 i Peptide-5. Różnią się budową i mechanizmem, a łączy je głównie to, w jakich modelach się je bada.
To nie jest klasa farmakologiczna. Nie ma jednego mechanizmu, który obejmowałby wszystkie te związki. Jedne wiążą aktynę, inne miedź, jeszcze inne działają na konkretne receptory. Ten przegląd porządkuje, co jest czym, i odsyła do szczegółowych tekstów o poszczególnych peptydach.
Peptydy regeneracyjne: które związki należą do tej grupy?
Zainteresowanie tą grupą wynika głównie z badań na gryzoniach i hodowlach komórkowych opublikowanych w ostatnich dwóch dekadach. Przeglądy podkreślają, że większość danych pozostaje przedkliniczna, a mechanizmy wciąż są opisywane.
| Peptyd | Pochodzenie i budowa | Główny obszar badań |
| BPC-157 | 15 aminokwasów, fragment białka z soku żołądkowego | ścięgna, więzadła, mięśnie, przewód pokarmowy, angiogeneza |
| TB-500 | fragment tymozyny beta-4 | wiązanie aktyny, migracja komórek |
| GHK-Cu | tripeptyd Gly-His-Lys z miedzią(II) | macierz zewnątrzkomórkowa, transport miedzi |
| KPV | tripeptyd Lys-Pro-Val z alfa-MSH | sygnalizacja zapalna, modele zapalenia jelit |
| ARA-290 | krótki peptyd z rejonu erytropoetyny | wrodzony receptor naprawczy, szlaki neuroimmunologiczne |
| B7-33 | jednołańcuchowy analog relaksyny-2 | receptor RXFP1, procesy przeciwwłóknieniowe |
| Peptide-5 | peptyd naśladujący fragment koneksyny 43 | połączenia międzykomórkowe tworzone przez koneksynę 43 |
Jakie procesy bada się w tej grupie?
- Angiogeneza i sygnalizacja naczyniowa, w tym szlaki czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF) i jego receptorów, w modelach komórkowych i zwierzęcych.
- Urazy tkanek miękkich: ścięgien, więzadeł i mięśni szkieletowych, w których u gryzoni mierzono wskaźniki gojenia.
- Dynamika aktyny i migracja komórek, dobrze udokumentowana rola tymozyny beta-4 jako białka wiążącego aktynę.
- Macierz zewnątrzkomórkowa i fibroblasty w modelach skóry i tkanki łącznej in vitro.
- Sygnalizacja zapalna i cytokiny w testach komórkowych i zwierzęcych modelach zapalenia.
- Procesy zależne od miedzi w przypadku GHK-Cu.
BPC-157: najczęściej badany peptyd z tej grupy
BPC-157 (od ang. Body Protection Compound 157) to syntetyczny pentadekapeptyd, czyli łańcuch 15 aminokwasów, odpowiadający fragmentowi białka zidentyfikowanego w ludzkim soku żołądkowym. Pierwszy opisał go chorwacki zespół Predraga Sikiricia. Największa część badań dotyczy naprawy ścięgien, więzadeł, mięśni i kości u zwierząt. Zgodnie z pochodzeniem z soku żołądkowego część prac analizuje też integralność błony śluzowej przewodu pokarmowego, a inne szlaki przeżycia komórek i angiogenezy, m.in. z udziałem receptora VEGFR2. Przeglądy zaznaczają, że badania prowadzono głównie na małych gryzoniach, a dane u ludzi są bardzo ograniczone.
Produkt: BPC-157 10 mg. Szerzej o tej cząsteczce: BPC-157: co to jest i co mówią badania.
TB-500: fragment tymozyny beta-4
TB-500 to syntetyczny peptyd odpowiadający aktywnemu rejonowi tymozyny beta-4. Sama tymozyna beta-4 to białko z 43 aminokwasów, jedno z najobficiej występujących białek wiążących aktynę w komórkach kręgowców. TB-500 bada się jako związek modelowy w szlakach migracji komórek i dynamiki aktyny. Niektóre prace dotyczą też sygnalizacji naczyniowej w hodowlach komórkowych.
Produkt: TB-500 10 mg. Porównanie obu najpopularniejszych peptydów znajdziesz w tekście BPC-157 czy TB-500.
KPV: tripeptyd z alfa-MSH
KPV to tripeptyd lizyna-prolina-walina, odpowiadający końcowemu fragmentowi hormonu alfa-melanotropowego (alfa-MSH). Bada się go w modelach komórkowych i zwierzęcych pod kątem sygnalizacji zapalnej, w tym w modelach zapalenia jelit, oraz jako fragment wpływający na układ odpornościowy. To jedna z najmniejszych cząsteczek w tej grupie.
Produkt: KPV 10 mg.
ARA-290: peptyd z erytropoetyny
ARA-290, znany też jako cibinetide, to syntetyczny peptyd zaprojektowany na podstawie fragmentu cząsteczki erytropoetyny (EPO). W przeciwieństwie do samej EPO nie bada się go pod kątem tworzenia krwinek, tylko sygnalizacji przez tzw. wrodzony receptor naprawczy (ang. innate repair receptor). Literatura obejmuje modele ochrony tkanek oraz szlaki neuroimmunologiczne, w tym modele bólu neuropatycznego i nocycepcji związanej z receptorem TRPV1. Obok badań przedklinicznych istnieją też prace kliniczne, które interpretuje się w kontekście konkretnego badania.
Produkt: ARA-290 10 mg.
B7-33: uproszczony analog relaksyny
B7-33 to jednołańcuchowy peptyd pochodzący od hormonu relaksyny, a dokładnie relaksyny-2. Zaprojektowano go jako uproszczony, funkcjonalny analog. W badaniach przedklinicznych analizuje się jego działanie na receptor relaksyny RXFP1 oraz na szlaki przeciwwłóknieniowe, czyli procesy hamujące nadmierne odkładanie tkanki łącznej w modelach zwłóknienia.
Produkt: B7-33 10 mg.
Peptide-5: mimetyk koneksyny 43
Peptide-5 to krótki peptyd o sekwencji VDCFLSRPTEKT, naśladujący fragment koneksyny 43. Koneksyna 43 to białko, z którego komórki budują kanały łączące je z sąsiadami (połączenia szczelinowe) oraz półkanały prowadzące na zewnątrz komórki. Peptydy naśladujące jej fragmenty służą w badaniach jako narzędzia do wpływania na tę komunikację międzykomórkową w modelach uszkodzenia i stanu zapalnego.
Produkt: Peptide-5 5 mg.
GHK-Cu i mieszanki
Do tej samej grupy zalicza się też peptyd miedziowy GHK-Cu, badany w modelach macierzy zewnątrzkomórkowej, oraz mieszanki takie jak GLOW, łączące GHK-Cu, TB-500 i BPC-157. Opisujemy je w tekstach GHK-Cu: gdzie kupić peptyd miedziowy i GLOW: co to jest.
Dlaczego to wszystko są badania przedkliniczne?
Żaden z opisanych związków nie jest dopuszczonym lekiem. To substancje badawcze, a dane na ich temat pochodzą przede wszystkim z badań na zwierzętach i komórkach. Literatura opisuje, co dzieje się w modelach, a nie efekty u ludzi. Określenie „peptydy regeneracyjne” mówi więc o obszarze badań, a nie o udowodnionym działaniu.
Jak przechowywać peptydy regeneracyjne w laboratorium?
- Liofilizat trzyma się w chłodzie i z dala od światła; według specyfikacji produktów w temperaturze 2-8 °C. Do dłuższego przechowywania laboratoria często wybierają zamrażarkę.
- Przed otwarciem fiolka powinna ogrzać się do temperatury pokojowej, żeby ograniczyć kondensację wilgoci na proszku.
- Do rozpuszczania stosuje się odpowiedni rozpuszczalnik, np. wodę bakteriostatyczną lub rozcieńczony kwas octowy, zależnie od rozpuszczalności peptydu. Więcej w tekście o wodzie bakteriostatycznej do peptydów.
- Roztwór dzieli się na porcje, żeby uniknąć wielokrotnego zamrażania i rozmrażania.
- Każde naczynie opisuje się nazwą związku, stężeniem i datą.
Podstawą identyfikacji każdego peptydu badawczego są dane HPLC, potwierdzenie masy i certyfikat analizy. Jak je czytać, wyjaśniamy w poradniku certyfikat analizy (COA) peptydu. W PureChems każdy z opisanych peptydów ma czystość min. 99%, potwierdzoną przez niezależne laboratorium metodą HPLC i spektrometrii mas, i certyfikat dla każdej partii.
Najczęściej zadawane pytania
Co to są peptydy regeneracyjne?
To nieformalna nazwa grupy krótkich peptydów, które często pojawiają się w przedklinicznych badaniach nad gojeniem i regeneracją tkanek. Nie jest to klasa farmakologiczna, a związki różnią się budową i mechanizmem.
Jakie modele stosuje się w badaniach tych peptydów?
Głównie modele urazów u gryzoni i testy na hodowlach komórkowych. Przeglądy podkreślają, że dowody pochodzą przede wszystkim z badań na małych zwierzętach.
Czym różni się BPC-157 od TB-500?
BPC-157 to 15-aminokwasowy fragment białka z soku żołądkowego, badany głównie w modelach tkanek miękkich i przewodu pokarmowego. TB-500 to fragment tymozyny beta-4, badany głównie pod kątem wiązania aktyny i migracji komórek.
Czy któryś z tych peptydów jest lekiem?
Nie. Żaden nie jest dopuszczonym produktem leczniczym w UE ani gdzie indziej. To odczynniki do badań laboratoryjnych.
Jak przechowywać te peptydy?
Liofilizat w chłodzie i ciemności, roztwór podzielony na porcje, bez wielokrotnego zamrażania i rozmrażania. Szczegóły podaje certyfikat i dokumentacja partii.
Wyłącznie do celów badawczych. Nie do spożycia przez ludzi ani zwierzęta.